بررسی رویش اولیه نهال‎های حرا (.Avicennia Marina (Forsk.) Vierh) تحت تاثیر عصاره ریشه و برگ درختان مادری

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت محیط‌‌‌‌زیست، گروه محیط‌‌‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی محیط‌‌‌‌زیست، گروه محیط‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

4 نویسنده مسئول، مربی پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

5 استادیار گروه محیط‌‌زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

چکیده

     با وجود نیاز اولیه بذر‌ها و نهال‌های حرا (Avicennia Marina (Forssk.) Vierh.) به نیم‎سایه، تعداد نهال‎ها در زیر تاج درختان این گونه در جنگل‌‌های مانگروی استان هرمزگان بسیار اندک است. بدین‌منظور در پژوهش پیش‌رو، اثرات بازدارندگی احتمالی در برگ‌ها و ریشه‌های هوابَر درختان مادری حرا بر ویژگی‌‌های رویشی نهال‎های این گونه در شرایط گلخانه بررسی شد. پس از جمع‎آوری بذر‎ها از درختان مادری سالم و کشت آن‎ها در شهریور 1399، بذر‎ها با تیمارهای صفر، 05/0، یک و دو درصد عصاره‌های برگ و ریشه آبیاری شدند. پس از شش ماه، ویژگی‌‌های رویشی و زی‌توده نهال‌های حرا در تیمارهای مختلف اندازه‎گیری شدند و با استفاده از تجزیه واریانس دوطرفه و آزمون دانکن بررسی شدند. براساس نتایج به‌دست‌آمده، بیشینه رویش قطری (58/5 میلی‌متر)، رویش ارتفاعی (27/29 سانتی‌متر)، طول ریشه (73/27 سانتی‌متر)، تعداد برگ (58/14 عدد) و وزن تر ریشه (65/5 گرم) متعلق به نهال‌های شاهد بود. همچنین، در این نهال‌ها و تیمار دو درصد عصاره‌های برگ و ریشه به‌ترتیب بیشینه و کمینه وزن خشک ریشه (02/1 و 77/0 گرم)، وزن تر ساقه (77/12 و 59/10 گرم)، وزن خشک ساقه (54/3 و 93/2 گرم)، آب ریشه (62/4 و 29/3 گرم) و آب ساقه (23/9 و 66/7 گرم) مشاهده شد. بررسی اثرات متقابل اندام و غلظت عصاره نشان داد که عصاره دو درصد برگ بر وزن تر و آب ریشه، اثر کاهشی معنی‌داری نسبت به تیمارهای دیگر داشت. به‌طورکلی، افزایش غلظت عصاره‌های برگ و ریشه درختان مادری سبب تشدید اثرات بازدارندگی آن‌ها بر ویژگی‌‌های رویشی نهال‎های حرا شد، بنابراین پیشنهاد می‌‌شود که هنگام واکاری و احیای جنگل‎های مانگرو، نهال‌ها با فاصله از تنه درختان کاشت شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of initial growth of grey mangrove (Avicennia Marina (Forssk.) Vierh.) seedling affected by root and leaf extracts of mother trees

نویسندگان [English]

  • M. Moslehi 1
  • S. Behrouzi Khorgou 2
  • A. Bijani 3
  • M. Abadeh 4
  • H. Parvaresh 5
  • A. Khalil Ariya 5
1 Assistant Prof., Research Division of Natural Resources, Hormozgan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Bandar Abbas, Iran
2 Ph.D. Student of Environmental Management, Department of Environmental Sciences, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
3 Ph.D. Student of Environmental Science and Engineering, Department of Environmental Sciences, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
4 Coreresponding Author, Senior Research Expert, Hormozgan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Bandar Abbas, Iran
5 Assistant Prof., Department of Environmental Sciences, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
چکیده [English]

     Despite the initial need of seeds and seedlings of grey mangroves (Avicennia Marina (Forssk.) Vierh.) for semi-shade, they are very low under the canopy of trees of this species in Hormozgan province, Iran. For this purpose, in this study, the effects of possible inhibition of pneumatophores and leaves of mangrove trees on the vegetative characteristics of grey mangrove seedlings in greenhouse conditions have been investigated. After collection of propagules from healthy mother trees and cultivating them in September 2020, propagules were irrigated with concentrations of 0, 0.05, 1 and 2% of leaf and root extracts. After six months, the vegetative and biomass characteristics of mangrove seedlings were measured in different treatments and evaluated using two-way analysis of variance and Duncan test. The results showed that the diameter of growth (5.58 mm), height (29.27 cm), root length (27.73 cm), number of leaves (14.58) and root fresh weight (5.65 g) were the highest in the control treatment. Also in control and 2% treatment, root dry weight (1.02 and 0.77 g), stem fresh weight (12.77 and 10.59 g), stem dry weight (3.54 and 2.93 g), root water (4.62 and 3.29 g) and stem water (9.23 and 7.66 g) had the highest and lowest values, respectively. Investigation of organ × concentration interactions showed that leaf extract had a significant reduction effects on root fresh weight and root water in 2% treatment compared to those in the other treatments. According to the results, increasing of leaf and root extracts concentration of grey mangrove trees has a inhibitory role on the vegetative characteristics of seedlings of this species, so in reforestaion and afforestation of gery mangrove trees, the seedlings should be planted at a suitable distance from the trees.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mangrove forests
  • Allelopathy
  • height growth
  • biomass