مهم‌ترین آفات و بیماری‌های درختان صنوبر (.Populus spp) در استان همدان

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 نویسنده مسئول، استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

2 محقق، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

3 کارشناس، اداره حمایت و حفاظت، اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان، همدان، ایران

4 دانشیار، بخش تحقیقات حمایت و حفاظت، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

سابقه و هدف: افزایش روزافزون نیاز جامعه بشری به چوب و کاهش موجودی منابع چوبی سبب ایجاد تمایل به کشت زراعی با گونه‌‌های تندرشد شده است. با‌توجه‌به ویژگی‌‌های ممتازی که درختان صنوبر در میان گونه‌های تندرشد دارند، همواره به‌منظور تولید چوب از جایگاه ویژه‌‌ای برخوردار بوده‌اند. توسعه کشت صنوبر و افزایش بازدهی آن، نیازمند بررسی‌‌های چندجانبه بوم‌شناختی، به‌‌زراعی، به‌نژادی و مدیریت آفات و بیماری‎های آن است. به همین منظور، این پژوهش در راستای پایش آفات درختان صنوبر در استان همدان و با هدف ردیابی، تعیین آفات کلیدی و کشف عوامل خسارت‌زای نوظهور انجام شد. نتایج به‌دست‌‌آمده، کمک بزرگی در جهت پیشگیری به‌موقع طغیان ‏آفات و کاهش هزینه‌های کنترل آ‌ن‌ها خواهد کرد.
مواد و روش‌ها: در استان همدان، چهار رویشگاه طبیعی شامل حیدره در شهرستان همدان، نجفیه در شهرستان تویسرکان، دربند در شهرستان اسدآباد و صالح‌‌آباد در شهرستان بهار از توده‌های دست‌کاشت صنوبر شامل گونه‌‌های تبریزی (.Populus nigra L) و سپیدار (.P. alba L) با نام‌های محلی راجی و شالک انتخاب شدند. به‌منظور بررسی میزان آلودگی و خسارت آفات از خردادماه 1398 تا مهرماه 1401 در هریک از ایستگاه‌ها، هر ماه یک نوبت نمونه‌برداری در طول فصل رویش انجام گرفت. در هر نوبت نمونه‌برداری، 10 اصله از درختان صنوبر به‌طور تصادفی انتخاب شدند. نمونه‌برداری از آفات به‌صورت مشاهده‌ مستقیم به‌روش‌های معمولِ شکار مستقیم حشرات از روی درختان به‌وسیله‌ دست، پنس، قلم مو و آسپیراتور، تله‌ی اشنایدر (ضربه‌ای) و بررسی تنه و طوقه‌ درختان مشکوک به آفات چوب‌خوار انجام شد. بدین ترتیب، میزان آلودگی و خسارت آفات برحسب درصد در واحد درخت تخمین زده شد. در مرحله‌ بعد، نمره‌ خسارت متناسب با درصد آلودگی برای هر آفت تعیین شد. نمونه‌های جمع‌آوری‌شده پس از اتیکت‌گذاری (شامل تاریخ نمونه‌برداری، محدوده‌ پراکنش و میزان خسارت) داخل کیسه‌های فریزر قرار داده شدند و برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه آفات و بیماری‌‌ها در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان منتقل شدند. لاروها و شفیره‌های ناشناخته‌ آفات درون ظرف‌های پلاستیکی درب‌دار در آزمایشگاه پرورش داده شدند تا چرخه زندگی خود را تکمیل کنند و حشرات کامل ظاهر شوند. بدین ترتیب، آن‌ها راحت‌تر شناسایی شدند.
نتایج: براساس مشاهده‌های میدانی در این پژوهش، آفات مهم و کلیدی شناسایی‌شده در رویشگاه‌های محل پراکنش صنوبر شامل سنک صنوبر (Monosteira unicostata (Mulsant & Rey))، شته مومی صنوبر (Phloeomyzus passerinii (Sign.))، سوسک برگ‌خوار صنوبر (Chrysomela populi L.)، گال‌زاهای برگی صنوبر (Pemphigus spp. و Camarotoscena fulgidipennis Log.)، سوسک چوب‌خوار صنوبر (Melanophila picta Pall) و بیماری‌‌های فتیله نارنجی (Cytospora chrysosperma (Pers.)) و زنگ صنوبر (Melampsora sp.) بودند. نتایج به‌دست‌آمده از پایش آفات و بیماری‌‌های صنوبر نشان داد که روند ظهور برخی از آفات در برخی از سال‌های پایش به‌حالت طغیانی درمی‌آمد، اما برخی از آن‌ها از روند ثابتی برخوردار بودند. سنک و شته مومی صنوبر در همه ایستگاه‌‌ها، بیشترین نرخ آلودگی (61 تا 80) درصد را داشتند، درحالی‌که عوامل دیگر مورد بررسی از کمترین میزان آلودگی (پنج تا 20 درصد) در رویشگاه‌‌های مورد مطالعه برخوردار بودند.
نتیجه‌گیری کلی: از میان آفات و بیماری‌‌های شناسایی‌شده، سوسک برگ‌خوار صنوبر و بیماری‌‌های فتیله نارنجی و زنگ صنوبر برای اولین‌بار در رویشگاه‌های صنوبر در استان همدان گزارش شدند. میزان آب در دسترس و تنش آبی در رویشگاه‌‌ها، بیشترین تأثیر را در مقاومت و دوام درختان صنوبر به آفات و بیماری‌‌ها دارند.
 
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Important pests and diseases of poplar trees (.Populus spp) in Hamadan province, Iran

نویسندگان [English]

  • Alireza Rajabi Mazhar 1
  • Mostafa Zareilotfian 2
  • Mohamad Ebrahim Rezaei 3
  • Mohamad Ebrahim Farashiani 4
1 Corresponding author, Assistant Prof., Hamadan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamadan, Iran
2 Researcher, Hamadan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamadan, Iran
3 Expert, Natural Resources and Watershed Management Organization of Hamadan Province, Hamadan, Iran
4 Associate Prof., Department of Conservation and Protection, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
چکیده [English]

Background and objectives: Increasing societal demand for wood amid dwindling resources has spurred cultivation of fast-growing tree species. Among these, poplars hold a special place in wood production due to their outstanding characteristics. Expanding poplar cultivation and yield requires multifaceted ecological, agronomic, breeding, and pest/disease management studies. Monitoring poplar pests in Hamadan Province, Iran, to track, identify key pests, and detect emerging threats, will aid timely outbreak prevention and cost reduction.
Methodology: Four natural habitats (Heidareh, Najafieh, Darband, and Saleh Abad) were selected from stands of Populus nigra L. and P. alba L. Contamination and pest damage levels were assessed monthly from May 2019 to September 2022 during growing seasons at each site. At each sampling, 10 trees were randomly selected, and pests were collected via direct observation using hand collection, forceps, brush, aspirator, and Steiner traps. Wood-boring pests were sampled from trunks and crowns of suspect trees. Pest damage and infestation were estimated as percent per tree, then scored by degree. Labeled samples (date, location, damage degree) were freezer-bagged and transferred to the plant protection laboratory. Unknown larvae and pupae were reared in plastic containers until adult emergence.
Results: Field surveys identified key pests and diseases: Monosteira unicostata (Mulsant & Rey), Phloeomyzus passerinii (Sign.), Chrysomela populi Linnaeus, Pemphigus spp., Camarotoscena fulgidipennis Log., Melanophila picta Pall., Cytospora chrysosperma (Pers.), and Melampsora sp. across poplar habitats. Monitoring revealed flood-like emergence trends for some pests in certain years and constant trends for others. M. unicostata and P. passerinii showed highest contamination (61-80%) across all sites, while other pests and diseases ranged 5-20%.
Conclusion: Among identified pests and diseases, C. populi, C. chrysosperma, and Melampsora sp. were reported for the first time in Hamadan Province poplar habitats. Available soil water and water stress levels most strongly influence poplar resistance and durability against pests and diseases.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Disease
  • monitoring
  • pest
  • poplar

مراجع

- Abaii, M., 2000. Pests of Forest Trees and Shrubs of Iran. Iranian Research Institute of Plant Protection Press, Tehran, Iran, 178p (In Persian).
- Abbasi, H.R., Khaksarian, F., Bagheri, R., Salehi, A. and Asadi, F., 2024. Land suitability evaluation for poplar plantation. Iranian Journal of Forest, 16(1): 87-101 (In Persian with English summary).‏
- Abbasi, M., 2021. A checklist of rust fungi (Pucciniales) in Iran. Journal of Crop Protection, 10(2): 175-259.
- Aghapour, B., Fotouhifar, K.B., Aghajani, M.A. and Javan Nik Khah, M., 2015. Taxonomic study on Valsa sordida species complex, the causal agent of canker disease of trees. Iranian Journal of Plant Pathology, 51(3): 321-338 (In Persian with English summary).
- Ahmadloo, F. and Ghasemi, R., 2018. Introduction of high wood production poplar clones for cultivation in the west and northwest regions of the country. Journal of Iran Nature, 3(4): 58-69 (In Persian with English summary).
- Ahmadloo, F., Dehghan, R., Salehi, A. and Eskandari, S., 2023. Surveying and study on the biometric variables of poplar plantations in Guilan province. Iranian Journal of Forest, 15(2): 195-210 (In Persian with English summary).‏
- Alavi, J., Rajabimazhar, A., Farashiani, M., Yahouian, H., Bozorgmehr, A. and Hamidi, E., 2024. Introducing of the most important poplar (Populus nigra L.) pests in North Khorasan province, Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 32(4): 307-324 (In Persian with English summary).
- Babmorad, M. and Sadeghi, S.E., 2004. Pests associated with poplar clones and species in Karaj. Iranian Journal of Forests and Rangelands Protection Research, 2(1): 1-22 (In Persian).
- Babmorad, M. and Zeinali, S., 2022. Investigation of the harmful and beneficial arthropods associated with poplar species in Tehran and Alborz Provinces. Journal of Iran Nature, 7(5): 63-78 (In Persian with English summary).
- Bahmani, K., Mansour Ghazi, M., Rajabi Mazhar, A., Bahrami Kamangar, S., Haidari, M. and Yousefi, B., 2023. Studying of important pests and diseases of poplar trees Populus spp. and willow Salix spp. in Kurdistan province. Abstracts of the Third National Conference of Support and Protection of Forests and Pastures of Iran. Tehran, Iran, 9 May 2023: 1p (In Persian).
- Bozorgmehr, A. and Seyedi Rashti, S.S., 2002. The fauna of harmful and beneficial arthropods in experimental nurseries of poplar in North Khorasan. Abstracts of the Second National Plant Protection Conference on Forests and Rangelands. Tehran, Iran, 26-27 Feb. 2002 (In Persian).
- Bozorgmehr, A., Modirrahmati, A., Ghasemi, R.A. and Kalagari, M., 2019. The introduction of successful poplar clones in the northeast of the country. Journal of Iran Nature, 4(2): 51-63 (In Persian with English summary).
- CABI, n.d.-a. Status inferred from regional distribution. CABI Compendium, Wallingford, UK.
- Gross, J., Fatouros, N.E., Neuvonen, S. and Hilker, M., 2007. The role of competitors for Chrysomela lapponica, a north Eurasian willow pest, in pioneering a new host plant. Journal of Pest Science, 80: 139-143.
- Haghighian, F., Sadeghi, E. and Talebi, M., 2008. Resistance and susceptibility of poplar species and clones to some important pests in Chaharmahal and Bakhtiary province. Proceedings of the Second National Conference on Poplar and its Importance in Wood Cultivation. Tehran, Iran, 6-8 May 2007: 273-281 (In Persian).
- Hashemi Khabir, Z., Lotf Elahi, P., Hanifeh, S. and Rajabi Mazhar, A., 2023. Important pests of willow and poplar trees in West Azarbaijan province and report of new record of Eriophyidae Acari for Iran. Abstracts of the Third National Conference of Support and Protection of Forests and Pastures of Iran. Tehran, Iran, 9 May 2023: 1p (In Persian).
- Hosseini, A., 2012. Infestation of forest trees to the borer beetle and its relation to habitat conditions in the Persian oak (Quercus brantii) in Ilam province. Iranian Journal of Forest and Range Protection Research, 9(1): 53-66 (In Persian with English summary).
- Huadan, S., Chuqing, Z., Mei, W., Wenya, P., Guohong, L. and Hongbin, W., 2025. Species diversity and geographic distribution of poplar pests in China. Biodiversity Science, 33(2): 24370 (In Chinese with English summary).
- Kalantary, A.A., Sadeghi, E., Bozorgmehr, A. and Modir Rahmati, A., 2003. Investigation of resistance and susceptibility of poplar species and clones to important poplar pests in Khorasan province. Final report of research project, Published by Research Institute of Forests and Rangelands, Bojnord, Iran, 48p (In Persian).
- Khial, B. and Sadraei, N., 1984. Poplar Pests Investigation in Iran. Published by Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran, 117p (In Persian).
- Kiadaliri, H., Abaii, M. and Adeli, A., 2000. Identification and investigation of poplar leaf feeder (Stauronematus compressicornis) in north Iran. Abstracts of the 14th Iranian Plant protection Congress. Isfahan, Iran, 4-7 Sep. 2000: 133 (In Persian with English summary).
- Mehravran, D., Rostamikia, Y., Mahdavi, V. and Rajabi Mazhar, A., 2023. Identification and introduction of new emerging pests of fast-growing poplar trees and their distribution in different regions of Ardabil province. Abstracts of the Third National Conference of Support and Protection of Forests and Pastures of Iran. Tehran, Iran, 9 May 2023: 1p (In Persian).
- Mohammadpour, P., Rajabi Mazhar, A., Ramzi, S., Farashiani, M.E., Sobh Zahedi, Sh. and Zamani, S.M., 2023. Monitoring of pests and diseases of poplar trees in Gilan province. Abstracts of the Third National Conference of Support and Protection of Forests and Pastures of Iran. Tehran, Iran, 9 May 2023: 1p (In Persian).
- Najmi, A., Sadeghi Namaghi, H. and Fekrat, L., 2018. Gall-inducing aphids of Populus spp. in Razavi Khorasan province, with introducing two new species for Iranian Fauna. Journal of Plant Protection, 32(2): 221-229 (In Persian with English summary).
- Nikdel, M. and Dordaei, A.A., 2008. Comparison of susceptibility levels of poplar spieces and clones to Chaitophorus populi (Panzer) (Hem., Pemphigidae), Pemphigus spirothecae Passerini (Hem., Aphidoidea) and Camarotoscena sp. (Hem., Psyllidae). Journal of Entomological Research, 2(3): 239-250 (In Persian with English summary).
- Nikdel, M. and Dordaei, A.A., 2011. Antixenosis resistance of different poplar clones to three important pest in East Azarbaijan, Iran. Journal of Plant Protection Research, 24(4): 481-488 (In Persian with English summary).
- Rafiei-Karahroodi, Z., Sadeghi, E., Azdoo, Z. and Goodarzi, G.R., 2011. Comparison of antibiosis resistance of 21 clones of Populus spp. to woolly poplar aphid. Journal of Entomological Research, 3(1): 21-27 (In Persian with English summary).
- Rajabi Mazhar, A. and Sadeghi, S.E., 2024. Evaluation of poplar species and clones (Populus spp.) susceptibility against two poplar key pests, Monsteira unicostata and Melanophila picta, in Hamadan province, Iran. Journal of Entomological Society of Iran, 44(4): 463-469 (In Persian with English summary).
- Rajabi Mazhar, A. and Zarei Lotfian, M., 2022. Introduction of successful and high yielding poplar clones for Hamadan province. Journal of Iran Nature, 7(6): 61-69 (In Persian with English summary).
- Rajabi Mazhar, A., Farashiani, M.E. and Asgari, H., 2023. Changes in pests and diseases of poplar and willow habitats in Hamadan province. Journal of Iran Nature, 8(1): 31-45 (In Persian).
- Rajabi Mazhar, A., Sadeghi, S.E., Zareilotfian, M. and Farashiani, M.E., 2022. Evaluation of susceptibility of different species and poplar clones to Pemphigus spyrothecae, Pemphigus vesicarius, Pemphigus borealis and Camarotoscena fulgidipennis in Hamadan province, Iran. Iranian Journal of Forest and Range Protection Research, 21(1): 135-146 (In Persian with English summary).
- Rajabi Mazhar, A.A., Moharamipour, S. and Sadeghi, S.E., 2003. Antixenosis resistance to woolly poplar Aphidin Phloeomyzus passerinii Sign. (Hom.: Aphididae) different poplar clones. Journal of Entomological Society of Iran, 22(2): 31-44 (In Persian with English summary).
- Rajabi Mazhar, A.A., Sadeghi, S.E., Zareilotfian, M., Moharamipour, S., Babmorad, M. and Navaei, A., 2006. Integrated pest management of poplar species and clones in Hamadan province. Published by Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran, 74p (In Persian).
- Ravangard, A., Zargaran, M.R. and Eshaghi Rad, J., 2022. Study of species diversity and richness indices of Populus nigra pests in West Azerbaijan province. Journal of Renewable Natural Resources Research, 12(2): 61-72 (In Persian with English summary).
- Rezwani, A., 2002. Key to the aphids (Homoptera: Aphidinea) in Iran. Agricultural Research, Education and Extension Organization, Ministry of Jihad-e-Agriculture, Tehrab, Iran, 305p.
- Sadeghi, S.E., Askari, H. and Tarasi, J., 2002. Resistance and Susceptibility of eleven poplar clones to poplar wooly aphid; Phloeomyzus Passerinii Sign. in Zanjan Province of Iran. Applied Entomology and Phytopathology, 69(2): 57-68 (In Persian).
- Sadeghi, S.E., Salehi, M. and Askary, H., 2001. Poplar pest management in Northern provinces of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 7(1): 1-34 (In Persian with English summary).
- Singh, A.P., Bhandari, R.S. and Verma, T.D., 2004. Important insect pests of poplars in agroforestry and strategies for their management in northwestern India. Agroforestry Systems, 63: 15-26.
- Tabatabaei, M., 1985. Poplar wood and their application possibilities in industries. The collection of articles presented in the seminar on the importance of poplar. Published by Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran, 45: 133p.
- Tarasi, J., Sadeghi, S.E. and Moradi, P., 2007. Study and comparing of density of spiral gall aphid, Pemphigus spirothecae (Hom. Pemphigidae) on ten clones of black poplar, Populus nigra and its natural enemies in Zanjan province. Pajouhesh & Sazandegi 77: 130-134 (In Persian with English summary).
- Tarasi, J., Sadeghi, S.E., Ostovan H. and Shojaei, M., 2006. Density of poplar Psyllid, Camaratoscena hoberlandti Vondracek, on different poplar clones in Zanjan province. Journal of Agricultural Sciences, 11(4): 79-85 (In Persian with English summary).
- Wulff, S., 2011. Monitoring forest damage: methods and development in Sweden. Ph.D. Thesis, Swedish  University of Agricultural Sciences, Umea, Sweden, 66p.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار