معرفی جوامع گیاهی منطقه حفاظت‌‌شده قلاجه و بررسی ارتباط آن‌ها با عوامل محیطی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، آزمایشگاه اکولوژی آماری و تنوع زیستی گیاهی، گروه زیست‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 نویسنده مسئول، استاد، آزمایشگاه اکولوژی آماری و تنوع زیستی گیاهی، گروه زیست‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

3 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

چکیده

 در پژوهش پیش‌‌رو، پوشش گیاهی منطقه حفاظت‌‌شده قلاجه (استان کرمانشاه) به‌منظور تعیین جوامع گیاهی بررسی شد. ابتدا براساس نقشه منطقه، نقاطی که پوشش گیاهی طبیعی داشتند، از مناطق مسکونی، مزارع و نقاط دست‌‌خورده تفکیک شدند. سپس در آن‌‌ها 98 قطعه‌‌نمونه (رولوه) مستقر شد. داده‌‌های پوشش گیاهی به‌روش براون- بلانکه و نمونه‌های خاک از داخل قطعه‌نمونه‌ها به‌منظور تعیین ویژگی‌های خاک برداشت شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌‌های پوشش گیاهی با استفاده از روش سنتز جدولی براون- بلانکه و به‌کمک نرم‌افزار JUICE و طبقه‌‌بندی رولوه‌ها با استفاده از نرم‌افزار TWINSPANانجام شد. نتایج نشان داد که در این منطقه، 19 جامعه گیاهی شامل Aveno barbatae-Trifolietum scabri، Aegilopetum triuncialis-umbellulatae، Sanguisorbetum minoris، Astragalo flexilipedis-Acanthophylletum caespitosi، Trifolio echinati-Anemonetum coronariae، Scirpoidetum holoschoeni، Daphno mucronatae-Quercetum brantii، Pistacio eurycarpae-Quercetum brantii، Pruno orientalis-Quercetum brantii، Fico caricae-Quercetum brantii، Pistacio khinjuk-Quercetum brantii، Crataego ponticae-Quercetum brantii، Festuco ovinae-Astragaletum veri، Pruno microcarpae-Quercetum brantii، Ferulago carduchori-Quercetum brantii، Pyro oxyprii-Quercetum brantii، Aceri cinerascentis-Quercetum brantii، Juncetum inflexi و Typhetum grossheimii حضور دارند. بررسی معنی‌‌داری اختلاف خصوصیات محیطی جوامع گیاهی براساس نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه با کمک آزمون دانکن نشان داد که پراکنش این جوامع به‌‌طور اساسی متأثر از عوامل اقلیمی شامل دما و رطوبت (ناشی از تفاوت در ارتفاع از سطح دریا و جهت شیب) و عوامل خاکی شامل بافت، آهک کل، پتاسیم قابل ‌جذب، فسفر قابل‌ جذب، کربن آلی و هدایت الکتریکی بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Introducing plant associations of Qalajeh protected area and their relation with environmental factors

نویسندگان [English]

  • Mostafa Nemati Paykani 1
  • Hamid Ejtehadi 2
  • Younes Asri 3
  • Omid Esmailzadeh 4
1 Ph.D. Student, Quantitative Plant Ecology and Biodiversity Research Laboratory, Department of Biology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Corresponding author, Prof., Quantitative Plant Ecology and Biodiversity Research Laboratory, Department of Biology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Associate Prof., Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
4 Assistant Prof., Department of Forestry, Faculty of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Noor, Iran
چکیده [English]

     In this study, the Qalajeh protected area in the Kermanshah Province (Iran) was investigated for its plant associations. Based on the map of the region, areas of natural and semi-natural habitats were initially separated from inhabited, farms and disturbed areas, in which 98 releves were stablished. Vegetation data were collected using the Braun-Blanquet method and soil samples were collected to analyze soil characteristics. The vegetation analysis was carried out by the Braun Blanquet tabular synthesis using the JUICE software, while classification of releves was carried out using TWINSPAN. Results showed that  19 associations including Aveno barbatae-Trifolietum scabri, Aegilopetum triuncialis-umbellulatae, Sanguisorbetum minoris, Astragalo flexilipedis-Acanthophylletum caespitosi, Trifolio echinati-Anemonetum coronariae, Scirpoidetum holoschoeni, Daphno mucronatae-Quercetum brantii, Pistacio eurycarpae-Quercetum brantii, Pruno orientalis-Quercetum brantii, Fico caricae-Quercetum brantii, Pistacio khinjuk-Quercetum brantii, Crataego ponticae-Quercetum brantii, Festuco ovinae-Astragaletum veri, Pruno microcarpae-Quercetum brantii, Ferulago carduchori-Quercetum brantii, Pyro oxyprii-Quercetum brantii, Aceri cinerascentis-Quercetum brantii, Juncetum inflexi and Typhetum grossheimii in the area. Furthermore, their distribution was found to be mainly due to climatic factors of temperature and precipitation, which are resulted from difference in elevation levels, aspect and soil factors including texture, lime, available potassium (K), available phosphorus (P), organic carbon and electrical conductivity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Braun-Blanquet method
  • oak forests
  • TWINSPAN